Intensywna produkcja malin, szczególnie pod osłonami, wymaga precyzyjnego nawożenia przez cały sezon. Potrzeby roślin zmieniają się wraz z fazą rozwoju – od budowania pędów i powierzchni asymilacyjnej, przez kwitnienie i zawiązywanie owoców, aż po ich intensywny wzrost, dojrzewanie i wielokrotne zbiory. W tych okresach szczególnego znaczenia nabierają trzy składniki: azot, wapń i potas. Technologia NH Delta pozwala dostarczać azot wraz z Ca lub K, a jednocześnie pomaga utrzymać właściwą równowagę pomiędzy wzrostem wegetatywnym i generatywnym.
Azot w malinie – potrzebny, ale pod kontrolą
Azot jest jednym z podstawowych składników decydujących o tempie wzrostu maliny. Jest potrzebny do budowy pędów i liści oraz utrzymania aktywnej powierzchni asymilacyjnej. W przypadku odmian owocujących na pędach jednorocznych zapotrzebowanie na azot utrzymuje się stosunkowo długo, ponieważ roślina jednocześnie buduje pęd, kwitnie i wytwarza owoce. Zalecenia dla malin wskazują właśnie na dzielenie nawożenia azotowego na kilka aplikacji lub jego regularne podawanie przez fertygację.
Więcej azotu nie oznacza jednak automatycznie większego plonu. Nadmierne nawożenie N może zbyt silnie pobudzać wzrost wegetatywny, prowadzić do wydłużania międzywęźli i zaburzać tworzenie owocujących pędów bocznych. Dlatego w intensywnej produkcji celem powinno być nie tylko dostarczenie azotu, ale przede wszystkim efektywne wykorzystanie go przez roślinę i zachowanie balansu między wzrostem pędów a owocowaniem. To właśnie w tym kierunku działa technologia NH Delta. Nawozy z tej grupy mają zwiększać efektywność wykorzystania azotu, wspierać rozwój systemu korzeniowego oraz pomagać zachować równowagę pomiędzy wzrostem wegetatywnym i generatywnym.
Kwitnienie i zawiązywanie owoców – rośnie znaczenie wapnia
Wraz z rozpoczęciem kwitnienia zmieniają się priorytety nawożenia. Roślina nadal potrzebuje azotu, ale coraz większe znaczenie ma wapń. Pierwiastek ten pełni ważną funkcję strukturalną – uczestniczy w stabilizacji ścian i błon komórkowych. Z punktu widzenia producenta malin interesujące jest więc jego powiązanie z cechami jakościowymi owoców, w tym ich jędrnością.
Istotny jest również termin dostępności Ca. Badania nad maliną czerwoną wskazują, że największe pobieranie wapnia przez rozwijające się owoce może przypadać na stosunkowo wczesne etapy ich wzrostu – od zielonego, niedojrzałego owocu do stadium owocu białego. W późniejszej fazie możliwości akumulacji Ca w owocach wyraźnie maleją.
Dlatego nawóz NH Delta Ca warto włączać już w okresie kwitnienia, zawiązywania i początkowego wzrostu owoców, a nie czekać z wapniem do momentu rozpoczęcia zbiorów. Jest to również zgodne z rekomendowanym przez Bioagris pozycjonowaniem produktu NH Delta Ca.
Wzrost i dojrzewanie owoców – czas na potas
Im większe obciążenie roślin owocami, tym większego znaczenia nabiera potas. W intensywnie plonujących tunelach potrzeby te mogą być szczególnie wysokie – materiały doradcze dotyczące produkcji malin wskazują, że pod osłonami może być potrzebne więcej K ze względu na większy plon i tym samym większe wynoszenie tego składnika.
Potwierdzają to również badania składu mineralnego owoców. W doświadczeniach polowych K charakteryzował się spośród badanych makroskładników największym transferem z gleby do owoców i był dominującym makroelementem oznaczanym w malinach. Dlatego wraz z intensywnym wzrostem owoców do programu warto wprowadzać nawóz NH Delta K, łącząc dostarczenie efektywnie wykorzystywanego azotu ze zwiększoną podażą potasu. Produkt jest polecany do stosowania w okresach, gdy pobieranie K z podłoża może być utrudnione, m.in. podczas suszy i wysokich temperatur. Takie warunki występują coraz częściej w Polsce.
NH Delta Ca i NH Delta K – nie zamiast siebie, ale naprzemiennie
W malinach owocujących przez długi okres trudno wyznaczyć moment, w którym kończy się jedna faza, a zaczyna kolejna. Na tej samej roślinie mogą znajdować się jednocześnie kwiaty, zawiązki, zielone owoce oraz owoce dojrzewające i gotowe do zbioru. Dlatego uzasadnione jest naprzemienne wykorzystanie dwóch produktów:
- NH Delta Ca – przede wszystkim od kwitnienia, poprzez zawiązywanie i początkowy wzrost owoców, kiedy szczególnego znaczenia nabiera zaopatrzenie roślin w wapń.
- NH Delta K – wraz ze wzrostem obciążenia owocami, podczas ich intensywnego dorastania i dojrzewania, kiedy wzrasta znaczenie potasu.
Takie podejście pozwala reagować na aktualne potrzeby rośliny, zamiast prowadzić nawożenie według jednego, niezmiennego schematu przez cały sezon.
NH Delta w malinach Enrosadira w Karczmiskach
Taką strategię zastosowano w tunelowej uprawie maliny odmiany Enrosadira w Karczmiskach w gospodarstwie dr. Pawła Krawca. NH Delta Ca oraz NH Delta K podawano poprzez fertygację naprzemiennie co około dwa tygodnie, w dawce 10 l/ha.
Schemat wyglądał więc następująco:
NH Delta Ca → po ok. 2 tygodniach NH Delta K → po ok. 2 tygodniach NH Delta Ca → NH Delta K…
Celem programu było utrzymanie równowagi pomiędzy wzrostem wegetatywnym a generatywnym oraz dopasowanie odżywiania do zmieniających się potrzeb roślin w okresie kwitnienia, wiązania i dorastania owoców oraz zbiorów.
W praktyce strategia NH Delta nie powinna być jednak traktowana jako sztywny schemat. Częstotliwość i dawki należy dopasować do odmiany, fazy rozwojowej, obciążenia owocami, zasobności podłoża, jakości wody oraz wyników analiz gleby/podłoża i liści. W intensywnej fertygacji jest to szczególnie ważne, ponieważ zarówno niedobór, jak i nadmiar składników może zaburzać równowagę roślin.
NH Delta – od wzrostu do jakości owoców
W uprawie maliny nie chodzi o maksymalizowanie wzrostu roślin, ale o sterowanie nim tak, aby silny system korzeniowy i odpowiednia powierzchnia liści pracowały na kwitnienie, zawiązanie i wypełnienie owoców.
NH Delta Ca i NH Delta K pozwalają budować program nawożenia właśnie wokół tej zmieniającej się relacji. NH Delta Ca znajduje swoje miejsce przede wszystkim od kwitnienia i w początkowym okresie rozwoju owoców, a NH Delta K – wraz ze wzrostem obciążenia roślin plonem i intensywnym dorastaniem owoców. W obu przypadkach istotnym elementem technologii pozostaje efektywne gospodarowanie azotem oraz utrzymanie równowagi między częścią wegetatywną i generatywną rośliny.
